De vraag: Scheiden of blijven?, is de meest voorkomende vraag in mijn coachingspraktijk. De een lijkt het antwoord al te weten, maar zoekt naar iemand die je bevestigt. Een ander weet het nog niet zeker en is vooral bang om te scheiden. De meeste mensen willen helemaal niet het besluit van scheiden doorvoeren. Vanwege de kinderen, die je voor een onbepaalde tijd een ander leven zal geven waarin het vertrouwde even verdwijnt, tot het nieuwe vertrouwd zal zijn. Of omdat je teleurgesteld bent dat het tot dit punt heeft moeten komen en je je afvraagt of er nog iets mogelijk is. En dan hebben we het nog niet gehad over de praktische, financiële rompslomp die scheiden of uit elkaar gaan geeft dat voor de nodige stress zorgt.
In mijn coachingspraktijk begeleid ik mensen die een affaire hebben, verliefd zijn geworden op een ander of regelmatig vreemdgaan. Bijna iedereen die hier komt, staat op de akelige drempel van getrouwd zijn, naar gescheiden zijn.
In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is het opbiechten of uitkomen van een affaire zelden een reden om uit elkaar te gaan. Vaak willen partners-van juist harder gaan werken aan hun relatie, maar ligt het aan andere zaken die ervoor zorgen dat ze uit elkaar gaan.
Wat trok mensen dan uiteindelijk wél over de drempel om te gaan scheiden? Ik deel graag een aantal van deze redenen met je.
Let op, er is over al het onderstaande een heleboel te zeggen. Nuance is alleen te vinden in een gesprek met elkaar waarin ik jou in jouw ervaring kan horen.
Niet lezend voelen, maar luisterend voelen
Luister mee met deze blog! Ik sprak het voor je in, zodat je kunt voélen wat ik zeg. Dat kan hieronder. Of download het voor een later moment (klik op het pijltje in de rechterbovenhoek van de mediaplayer) of beluister het via de podcast Deeper, please! Te vinden op jouw favoriete podcastplek.

6 redenen om uit elkaar te gaan
1. Je partner hoort je niet in de waarden die je nu in je leven hebt en in de groei die je als mens wil doormaken. En wil of kan je hier niet in ondersteunen.
Schrijfster bell hooks schrijft in haar boek Alles over liefde dat liefde een plek mag zijn waar we elkaar helpen innerlijk te groeien. Als jouw partner niet de belangrijkste waarden die je nu in je leven hebt kan ondersteunen, om welke reden dan ook, dan kan dit een reden zijn dat je een enorme liefdeloosheid ervaart. Gezien worden in wat voor jou nu belangrijk is, is essentieel om liefde te kunnen voelen. Het is dan ook niet vreemd als je ernaar verlangt dat iemand je hier wel in kan ondersteunen.
Een belangrijke vraag die je aan jezelf kunt stellen is:
Wat zijn mijn vijf belangrijkste waarden van dit moment? En kan ik hierover praten met mijn partner? Kan en wil deze meedenken en meevoelen? Juicht je partner je toe? Heb je het idee dat je partner jou in jouw grootsheid wil zien en je wil steunen, ook als dat moeilijk is voor je partner?
Persoonlijk: Mijn geliefde vindt het niet makkelijk dat ik dit werk doe. Het is pijnlijk voor hem om altijd weer geconfronteerd te worden met het feit dat ik verliefd werd op anderen en ben vreemdgegaan. Maar toch steunt hij me. Hij luistert naar mijn verhalen, mijn ideeën en hij is de eerste lezer van mijn boek over de diepere betekenis van verlangen. (Ik schreef de eerste versie vlak voor de jaarwisseling af!)
Hij hoort wat belangrijk voor me is en hij steunt me. Natuurlijk gaat het niet perfect. Hij is nu bijvoorbeeld even gestopt het met lezen van mijn boek omdat het iets te confronterend is, maar zijn intentie is er wel om door te gaan.
En nu jij weer: Als je je waarden wilt onderzoeken, maar niet weet waar te beginnen, kan je op internet lijsten vinden met verschillende waarden. Zoals familie, creativiteit, vrije tijd of werk.
Mijn tip: Ga er even voor zitten en schrijf jouw waarden op. Houd het niet in je hoofd. Als je alles alleen maar in je hoofd houdt, beland je al gauw in een mijnenveld van nare, chaotische gedachten en kom je er niet gauw uit. Opschrijven helpt om meer te kunnen gronden in het kunnen maken van je besluit. Je staat sterker als je meer overzicht hebt.
2. Als je zo dapper bent geweest om aan te geven dat je niet gelukkig bent in je relatie of huwelijk, kan het zo zijn dat je partner dit niet als een alarmsignaal ziet en doet alsof er niets aan de hand is. Je partner wil niet werken aan een betere relatie.
Misschien zorgt je partner voor een fijn huis met diens inkomen, kookt lekker en rijd je in een mooie auto van de zaak. Je ziet dat je partner hard werkt voor het gezin en je ziet dat dit ook een manier is om diens liefde te tonen voor jou en het gezin. Je partner doet diens best. Maar. Hoewel je partner misschien goed is in zorgen voor, is alleen zorgen voor niet een voorwaarde voor liefde. bell hooks schrijft in haar boek Alles over liefde, dat liefde, naast zorg, en aandacht geven aan persoonlijke groei, ook betekent: liefde is wat liefde doet. Als je partner alleen maar zich vasthoudt aan het oude script waarin hij uitstekend is in de rol van grote verzorger, dat misschien jarenlang gewerkt heeft, maar jouw noodkreten niet wil of kan horen in jouw verlangen naar verandering, dan houdt het op een gegeven moment op.
Als je het levende wezen dat een relatie is, wilt voeden, is het volgende belangrijk:
1. Een open communicatie met daarin ruimte en respect(!) voor elkaars eerlijkheid en gevoelens. 2. Én handelen naar de behoeften die uit lastige gesprekken naar boven komen. Elkaars behoeften horen en hier naar handelen ís een vorm van respect.
Veel mensen krijgen niet geleerd hoe je open en eerlijk met elkaar communiceert. De meesten van ons kregen het niet voorgeleefd van onze ouders. En onze cultuur vertelt weinig verhalen over hoe openheid naar jezelf en de mensen om je heen werkt. Wat we wel leren is dat we ‘s avonds voor de tv moeten zitten om bij te komen van een veel te drukke werkdag. Dat tevens samenhangt met dat de meesten van ons hard moeten hard werken om de huur of de hypotheek te kunnen betalen, omdat wonen in onze neoliberale maatschappij geprivatiseerd is gemaakt en voor velen voor veel stress zorgt. En we krijgen geleerd dat we de laatste dure gadgets en altijd nieuwe kleren écht moeten hebben. Kortom: we krijgen geleerd dat we leven om te werken en om spullen te bezitten. We krijgen niet geleerd dat werk een onderdeel van het leven mag zijn en dat we mogen leven om elkaar lief te hebben en elkaar innerlijk te helpen groeien. (Hoe we liefhebben wordt beïnvloed door politiek.)
Als je partner niet in staat is om moeilijke gesprekken te voeren, en niet in staat is te handelen naar wat er uit die gesprekken komt, om welke reden dan ook, dan kan het zijn dat jij het op een bepaald moment echt niet meer trekt.
Ik ken veel mensen die het heel lang geprobeerd hebben, maar op een dag het moedige besluit maken om het op te geven. Dit is een brede groep. Maar wat ik zie is dat dit mensen zijn die heel lang aan zichzelf getwijfeld hebben.
Bij sommigen gaat de zelftwijfel om een externe reden diep. Omdat je partner diens best doet jou te laten twijfelen aan jezelf, bijvoorbeeld. Misschien domineert je partner in de moeilijke gesprekken die jullie voeren: je partner is degene die weet hoe het zit en is vooral aan het woord. Na afloop voel je je altijd een beetje… dommig? En twijfel je weer over wat je nodig hebt?
We leven nog steeds in een patriarchale maatschappij waarin de stem van de man meer waard is dan de stem van vrouwen, kinderen en andere mensen. Het patriarchaat sluipt gemakkelijk in liefdesrelaties in de vorm van dominantie waarin je partner bepaalt wat belangrijk en relevant is en de ander daar weinig stem in kan hebben. Of je partner toont op andere manieren steeds vormen van micro-agressie door lacherig te doen op momenten dat jij aangeeft dat je iets belangrijk vindt of gewoon iets kleins aan hem vraagt. In de liefde is er geen plek voor dominantie. Ook hier schrijft bell hooks over in haar boek Alles over liefde. We mogen leren de liefde te ervaren samen in gelijkheid. Dit zal met vallen en opstaan gebeuren, maar je partner mag hier wel duidelijk voor openstaan. In woord én in daad.
Een vraag die je aan jezelf kunt stellen is: wat is jouw grens? Hoe erg moet het worden? Hoe rot moet je je nog gaan voelen voordat je zal weten: nu moet ik weg..?
3. Je voelt je al heel lang niet blij in je relatie en je begrijpt niet waarom. Maar je weet alleen: ik moet hier weg.
Over deze kan ik heel kort zijn. Sommige mensen hebben geen woorden. Sommige mensen hebben geen redenen. Ze hebben ook geen plan b. Ze weten alleen op een zeer intuïtief niveau: ik moet hier weg.
Mijn vraag aan jou is: Wanneer in je leven had je eerder zo’n sterk gevoel? En wat gebeurde er toen?
Het helpt om op te schrijven wat jouw relatie is tot dit intuïtieve gevoel. Opschrijven helpt om het immateriële dat gevoel is, materieel te maken. Zodra je iets opschrijft, breng je het naar de werkelijkheid. Dit kan helpen om de beweging die je voelt, ook echt te leven.
Ook als je geen redenen hebt, ben je vrij om dit hele moeilijke besluit te maken. De redenen komen voor sommige mensen pas veel later. Dan zal je zien dat je tijd los van elkaar nodig had om te kunnen begrijpen waarom je voelde wat je voelde.
Het is erg ongewoon in onze cultuur om iets te doen zonder duidelijke reden. Alles moet verklaarbaar zijn. Maar lieve jij, we zijn meer dan ons denken. We zijn meer dan logica. We zijn meer dan de eeuwige verantwoording die we moeten afleggen naar anderen. Af en toe, op belangrijke momenten in ons leven, spreken de diepere lagen in ons en die wijzen ons een nieuwe weg.
Elizabeth Gilbert noemde dat eens het ‘not this-moment’.
Ze schreef eens:
‘Everyone who ever changed their life or laid claim to their own destiny began by surrendering to the two words: not this.
It’s okay if you don’t know yet what happens next.
You just have to be honest about what your deepest truth is telling you which is: not this.
If that’s what your body, heart and soul are trying to tell you: listen.’
5. Je hebt nog nooit aan zelfontwikkeling gedaan, je belandt in een crisis en je weet niet hoe je open je moeilijke gevoelens kunt benaderen.
Ik vind dit persoonlijk een hele moeilijk en toch zie ik hem het meest voorbijkomen. Als mensen bij me komen zitten ze in een crisis. Sommige mensen zullen doen alsof dat niet zo is, omdat de crisis zich in een geheim, gescheiden leven afspeelt van je dagelijks leven en je er daarom niet veel te maken hebt. Maar voor mij zit iederéén die hier komt in een crisis.
Een crisis geeft intens veel stress en druk op je leven. Hieraan voorafgaand zijn er kleine momenten geweest waarop het niet lekker zat, maar je besloot niets te zeggen. En nu is het hommeles. Je kunt het vergelijken met het hebben van kleine wondjes. Kleine wondjes kan je plakken. Maar als je ineens een gapend gat in je lijf hebt waar het bloed uitgutst, willen de stickers met dinosauriërs erop uit de EHBO-kit echt niet helpen. Dan heb je professionele hulp nodig en dan zal het ook even duren voordat het gat weer geheeld is.
Het is erg belangrijk om te leren hoe:
– je gedachten werken en dat niet alle gedachten die je hebt waar hoeven te zijn
– hoe je voor jezelf kunt zorgen als je het moeilijk hebt
– en hoe je ruimte kunt maken voor je gevoelens.
Als je dit allemaal nog nooit geleerd en gedaan hebt, dan zal je dat nú mogen gaan leren. Maar dan kan het heel goed zijn dat je dit zonder jouw partner gaat doen omdat de stress die een crisis geeft, te hoog is. En je meer ruimte voelt om dit te gaan leren, zonder in een liefdesrelatie met je partner te zijn en die urgente druk te voelen van scheiden of blijven. Soms geeft die keuze maken de rust die je nodig hebt om weer bij jezelf te kunnen komen.
Dat geeft niet. Echt niet. HET IS OKÉ. Dit is een hele stomme, rot situatie waar je in bent beland. Mijn tip is dan wel om de stappen klein te houden en steeds weer te voelen wat iedere stap met je doet. En gun jezelf een boel steun in vrienden en professionele begeleiding om met dit grote moment in je leven om te gaan.
Ik maakte de cursus De diepere waarheid, waarin je leert begrijpen hoe jouw gevoelens en gedachten de hele dag door op elkaar inwerken. Ik raad deze cursus enorm aan als je aan de slag wilt gaan met het ontdekken van wat écht waar is in jezelf. En dat je niet meer een slaaf bent van je gedachten die hele heftige emoties kunnen creëren, maar zelf je eigen leven gaat leiden. Klik hier.
Emily P. Freeman schreef ooit het boek met de prachtige titel: The Next Right Thing. Mijn vraag aan jou: Wat is de eerste, kleine stap die je kunt nemen om de spanning die je voelt omlaag te brengen?
Mijn tip: zoek de juiste steun. Zorg ervoor dat het gevoel van eenzaamheid in dit onderwerp verruild wordt voor mensen die samen jouw leven nu kunnen dragen. En eh, die cursus van de diepere waarheid, helpt ook behoorlijk. Just sayin’.
6. Jezelf beschuldigen van wat je gedaan hebt staat in de weg om de liefde opnieuw een kans te geven.
Een affaire, regelmatig vreemdgaan, een enkele keer vreemdgegaan te zijn of een verliefdheid waar je niets mee doet, maar die maar niet weg wil gaan: de mensen die bij me komen dragen geheimen met zich mee die ze niet voor niets geheim houden. Ze zijn bang dat als het ooit uitkomt, ze alles verliezen waar ze zoveel van houden. Waarom we dingen doen die we liever niet willen dat het ooit uitkomt, is een heel ander verhaal (zie Je grote geheim opbiechten, wel of niet doen?), maar het is niét omdat we de mensen om ons heen zo graag willen kwetsen. We houden het onder andere geheim voor hen omdat we hun hart, of meerdere harten/hartjes die betrokken zijn, niet willen breken.
Het schuldgevoel voor wat mensen doen komt meestal niet gelijk. Als wat je gedaan hebt uitkomt en je het verdriet in de ogen van de ander ziet, komt het bij de meeste mensen pas. Het geheim houdt je namelijk vast in een bubbel waar bepaalde realisaties niet helemaal kunnen doordringen. Pas daarna komt dat monster van een schuldgevoel. Het kan zelfs zo groot zijn, dat het je huwelijk of relatie kan breken.
Persoonlijk: Zelf ervoer ik dit ook en ik meende door mezelf maar verschrikkelijk genoeg te vinden, ik daarmee op een of andere manier mijn geliefde bij me kon houden. Dan hoefde hij me niet meer stom te vinden. Alsof ik daarmee aan hem liet zien: ‘Kijk, ik heb door wat ik gedaan heb. Het gebeurt heus niet nog een keer, hoor!’
Alsof ik hem daarmee wilde laten zien dat hij me opnieuw kon vertrouwen.
Maar mijn handelen was gericht op angst. En daar gaat het mis. Want vertrouwen komt niet voort uit angst, het komt voort uit liefde. Ruim een half jaar na het uitkomen van mijn geheim zat ik in een heel diep dal waarin ik mezelf afschuwelijk vond. Het was, kortgezegd, een hele nare tijd.
Daar vertel ik ook over in de cursus Omgaan met de Allerhardste stem in jezelf. Als je dit nu meemaakt, twijfel dan niet en ga deze videolezing bekijken of beluisteren. Dit gaat een enorme steun zijn zodat je niet langer wordt meegesleurd met een enorme negativiteit in jezelf. Je zal weer een hele grote bron van liefde in jezelf ontmoeten die zoveel meer de waarheid spreekt dan die stinkende, naar de-diarree-van-je-kinderen-ruikende zelfbeschuldiging. (Of de diarree van jezelf. Leuk zo’n kinderopvang.)
Maar toen realiseerde ik met wat hulp dat ik mezelf toch echt moest leren vergeven en opnieuw van mezelf mocht leren houden, zodat ik aan mijn geliefde kon laten zien hoe dat er eigenlijk uitziet: hoe hou je van iemand die er een potje van heeft gemaakt?
Ik stopte met mezelf te beschuldigen en opende daarmee ook weer de deuren voor liefde.
Veel mensen zitten gevangen in een strak, geknoopt net van zelfbeschuldiging en kunnen daardoor alleen nog maar één weg vooruit zien en dat is: weggaan. Het ontbreekt hen aan de juiste steun om opnieuw liefde voor zichzelf te kunnen voelen. (Er zijn methodes om jezelf te leren vergeven!)
Het kan ook zijn dat het geheim dat je hebt in de weg staat van opnieuw liefde kunnen ervaren met je partner. De bubbel dat het geheim creëert zorgt ervoor dat niet de gehele waarheid over de situatie naar boven kan komen. Pas bij het openbaren van het geheim, kan langzaam een nieuwe weg ontstaan die laat zien of je bij elkaar kunt blijven of niet. Maar er zijn veel mensen die hier niet voor kiezen. Hoe ingewikkeld het is om een geheim op te biechten, vertel ik in de geheimen masterclass in het Wijs in verlangen pakket. Dit is niet iets wat je zomaar doet. Er is een heleboel voor nodig wil je je veilig genoeg voelen om dat te kunnen. Een groot geheim houden zorgt voor veel stress. Als je niet de mogelijkheid ziet om het geheim op te biechten en je zit wel met de stress die een geheim met zich meebrengt, dan zit er soms maar één ding op: weggaan van je partner. Want alleen met het weggaan wordt je niet meer de hele tijd geconfronteerd met dat je een geheim hebt en kan je eindelijk weer vrij ademhalen.

Alle redenen die ik hier beschrijf zijn heel verdrietig, maar dit is wat mens-zijn met zich meebrengt. Soms kunnen we niet anders dan een intieme, sterke band die we met iemand hebben verbreken om dóór te kunnen. Om uit de benauwdheid, de mentale en emotionele gevangenis en de enorme verwarring te breken.
In dit laatste bevinden zich twee punten die het belangrijkste zijn om te realiseren van alles wat ik hier zeg:
1. Soms kan je niet anders. Je bent mens. Je bent hier niet op aarde om het perfect te doen. Je bent hier om het leven te leiden met álles wat jouw leven met zich meebrengt.
2. Waar wil je werkelijk mee breken? Met jouw partner? Of met alles wat je voelt als je denkt aan je relatie of huwelijk?
Ik denk dat het belangrijk is om het tweede punt altijd een kans te geven om te onderzoeken. Dat kunnen we samen doen. Maar houdt ook altijd het eerste punt in je hoofd en weet dat soms weggaan, de beste optie is voor jou. Voor jou en de ander en iedereen die erbij betrokken is.
Wanneer zelfhaat zijn intrede doet
Er zijn momenten in het leven waarin we een enorme stap mogen maken om onze eigen waarheid te volgen. Een stap die offers met zich meebrengt. Het offer van het grootste soort. Ik heb het niet over geld, of over spullen, of een valse zekerheid zoals het veranderen van...
Van nature: door een relatiecrisis komen
Hij zit op de ene bank, ik op de andere. Starend in de leegte geeft hij antwoord op mijn vraag. "Ik kan het gewoon niet, Anne... Ik zou het wel willen, maar iedere keer als ik in de buurt van een aanraking kom, voel ik zo'n weerstand." Mijn hart krimpt ineen. Met de...
Hoe ga je om met twijfel?
Aarzelend zat ze voor me. Ze twijfelde of ze een bepaalde opdracht moest aannemen waar ze flink wat geld mee zou verdienen, maar… Ze vond vanaf het begin dat de organisatie een lelijke wijze van contact onderhouden had. “Ik zit niet in een situatie dat ik de opdracht...
Bekentenis
Op de camping sta ik bij de afwas en ik raak aan de praat met een wat oudere Nederlandse man. Hij vraagt wat voor werk ik doe. Een vraag die voor sommigen eenvoudig te beantwoorden is, maar ik vind het altijd een spannende vraag die ik met zorg beantwoord. Eerst...
Er klopt iets niet (long read)
Een uitgebreide blog over 'vastzitten', niet vooruit kunnen gaan, zelfverwijt, je schamen en ondertussen voelen dat 'er iets niet helemaal klopt'. Aan de hand van een persoonlijk voorbeeld: mijn onvermogen om te kunnen autorijden na een klein auto ongeluk, deel ik wat...
Ziek van verlangen en het verantwoordelijkheidsgevoel (vlog)
Wanneer we verlangen naar een ander is dit voor jonge mensen geen groot probleem, maar als we ouder worden, wordt dit onderwerp complexer. 'Gewoon weggaan' bij onze partner en een relatie met een ander 'proberen', is ineens niet meer de meest voor de hand liggende...














